راهنمای مراقبت بعد از کشیدن دندان

مراقبت صحیح بعد از کشیدن دندان به حفظ لخته خون، کنترل خونریزی و کاهش تحریک محل زخم کمک می‌کند. ویدیوی زیر مراقبت پس از کشیدن دندان طبق اصول کلینیک دندانپزشکی شاهد را توضیح می‌دهد.

نکته: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه یا دستور اختصاصی دندانپزشک نیست.

خلاصه فوری: در ۲۴ ساعت اول چه کار کنیم؟

– گاز استریل را طبق دستور دندانپزشک روی محل قرار دهید و با فشار ملایم نگه دارید.

– محل زخم را با زبان، انگشت، خلال‌دندان یا گوش‌پاک‌کن لمس نکنید.

– در ۲۴ ساعت اول از تف‌کردن شدید، مکیدن، استفاده از نی و شست‌وشوی شدید دهان خودداری کنید.

– تا زمان برطرف‌شدن بی‌حسی، غذای داغ نخورید تا لب یا گونه خود را گاز نگیرید.

– غذاهای نرم و خنک یا ولرم را در سمت مقابل محل کشیدن دندان مصرف کنید.

– سیگار، ویپ و الکل را کنار بگذارید.

– داروها را فقط طبق نسخه مصرف کنید.

– در صورت خونریزی مداوم، تورم شدید یا دشواری در تنفس و بلع، با دندانپزشک تماس بگیرید.

مراقبت بعد از کشیدن دندان به تفکیک زمان

نیم ساعت اول

پس از کشیدن دندان، معمولاً یک گاز استریل روی محل قرار می‌گیرد. آن را طبق دستور دندانپزشک با فشار ملایم بین دندان‌ها نگه دارید و برای بررسی مداوم محل، گاز را زودبه‌زود برندارید. صورتی‌شدن بزاق یا کمی خونابه در ساعات اول می‌تواند طبیعی باشد؛ اما خونریزی فعال و ادامه‌دار به توجه بیشتری نیاز دارد.

اگر خونریزی دوباره شروع شد، روی محل یک گاز تمیز یا پد مناسب قرار دهید و در حالت نشسته، حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه به‌طور پیوسته فشار وارد کنید. اگر خونریزی قطع نشد، با مرکز درمانی یا دندانپزشک تماس بگیرید.

چند ساعت اول

پس از کنترل خونریزی، آب و مایعات را آرام بنوشید و از نی استفاده نکنید. تا زمانی که بی‌حسی کاملاً از بین نرفته است، غذای داغ یا سفت نخورید. غذاهای نرم مانند ماست، پوره، تخم‌مرغ نرم یا سوپ ولرم معمولاً راحت‌تر تحمل می‌شوند.

در روز اول استراحت کنید و از ورزش، فعالیت سنگین و خم‌شدن مکرر پرهیز کنید؛ به‌ویژه اگر کشیدن دندان به‌صورت جراحی انجام شده است.

۲۴ ساعت اول

در این مدت از شست‌وشوی شدید دهان، تف‌کردن مکرر، مکیدن محل زخم، سیگار، ویپ و نوشیدنی الکلی خودداری کنید. این کارها ممکن است به لخته خون آسیب بزنند. لخته خون مانند یک پوشش محافظ روی استخوان و پایانه‌های عصبی حفره قرار می‌گیرد و برای ترمیم زخم اهمیت دارد

روز دوم تا هفتم

معمولاً پس از گذشت ۲۴ ساعت می‌توان دهان را با آب‌نمک ولرم به‌آرامی شست‌وشو داد؛ اما نباید آب را با فشار در دهان بچرخانید یا با شدت تف کنید. برخی دستورالعمل‌های بیمارستانی، نصف تا یک قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم پیشنهاد می‌کنند. دستور دندانپزشک شما مقدم است.

دندان‌های دیگر را با مسواک نرم تمیز کنید، اما مسواک را مستقیماً روی حفره قرار ندهید. بازگشت به غذاهای معمول باید تدریجی باشد و بهتر است تا کاهش حساسیت، با سمت مقابل دهان بجوید.

درد و تورم بعد از کشیدن دندان

چه چیزهایی معمولاً قابل انتظار است؟

درد خفیف تا متوسط، حساسیت، کمی تورم و خونابه در روزهای ابتدایی ممکن است رخ دهد. تورم در برخی جراحی‌ها در روزهای اول بیشتر می‌شود و سپس باید به‌تدریج کاهش پیدا کند.

 چه چیزهایی طبیعی نیست؟

دردی که پس از چند روز بیشتر می‌شود، تب، ترشح چرکی، بوی بد شدید، تورم رو به افزایش یا بی‌حسی ماندگار نیاز به بررسی دارد. تورم دهان یا گردن همراه با دشواری تنفس، بلع یا صحبت‌کردن، وضعیت فوری محسوب می‌شود.

حفره خشک زمانی ایجاد می‌شود که لخته خون تشکیل نشود، از محل خارج شود یا زودتر از زمان مناسب از بین برود. درد آن معمولاً یک تا سه روز پس از کشیدن دندان شروع می‌شود یا شدت می‌گیرد و ممکن است به گوش، شقیقه یا گردن انتشار پیدا کند. بوی بد، طعم ناخوشایند یا نمایان‌شدن استخوان نیز ممکن است دیده شود.

در این شرایط، درمان خانگی کافی نیست و باید با دندانپزشک یا جراح فک و صورت تماس بگیرید. هیچ قرص، پودر، الکل، عسل یا ماده گیاهی را داخل حفره قرار ندهید.

مراقبت برای کودکان، دیابتی‌ها و افراد مصرف‌کننده رقیق‌کننده خون

کودکان نباید دارو را بر اساس نسخه بزرگسالان دریافت کنند؛ مقدار دارو باید بر اساس سن، وزن و دستور پزشک یا دندانپزشک تعیین شود. افراد مبتلا به دیابت، اختلالات انعقادی، ضعف سیستم ایمنی یا مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون باید دستور اختصاصی دریافت کنند و در صورت بروز مشکل، سریع‌تر با دندانپزشک تماس بگیرند.